SPOR HABERLERİ

Tümünü Göster
Son Güncelleme:

YAZARLAR

Anketimiz Katılın

2012´de ekonomi nasıl olur?
21 Kasım 2011
   |    Sonuçları Göster

GÜNCEL

Tümünü Göster
Son Güncelleme:

Serviks Kanseri (Rahimağzı Kanseri)

Serviks kanseri dünyada yılda 273 000 (tüm kadın kanser ölümlerinin %9’u) kadının ölümüne yol açmaktadır.Avrupa’da her yıl 50 bin, dünyada ise 500 bin kadına serviks kanseri tanısı konmaktadır.

15 Şubat 2012 17:29

 

SERVİKS KANSERİ (RAHİMAĞZI KANSERİ)
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU
Öğr.Gör.Dr.Sevil ŞAHİN
2012,Sakarya

Serviks kanseri, tüm dünya kadınları arasında meme kanserinden sonra en sık tanı konulan kanserlerden ikincisidir.

Serviks kanseri vakalarının %99’u Human Papillomavirus (HPV) enfeksiyonu ile ilişkilidir.Serviks kanseri dünyada yılda 273 000 (tüm kadın kanser ölümlerinin %9’u) kadının ölümüne yol açmaktadır.
Avrupa’da her yıl 50 bin, dünyada ise 500 bin kadına serviks kanseri tanısı konmaktadır. (American Canser Society (ACS). Canser facts & figures 2008. http:// www.canser.org. Erişim: 2011)



SERVİKS KANSERİNİN GÖRÜLME İNSİDANSI

Amerika Ulusal Kanser Enstitünün (National Cancer Institute) Amerika’da 9 bölgeyi kapsayan SEER (Surveillance, Epidemiology, End Results) 2008 verilerine göre; 11,150 vakaya serviks kanseri tanısı konurken, 3,670 kadının hastalığa bağlı hayatını kaybettiği  belirtilmiştir.
(National Cancer Institute, 2007 erişim adresi: http//www.seer.cancer.gov/statistics/finding, erişim tarihi: 01/03/2011)
Tarama programları sonucunda serviks kanseri insidans ve mortalite hızı azalmış olsa da halen özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sağlık sorunu olarak güncelliğini korumaktadır.Serviks kanserinin görülme oranı ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre değişmektedir. Genel olarak servikal kanser 25-64 yaş arası 2,7 milyon kadının ölümüne neden olmaktadır. Bu ölümlerin 2,4 milyonu gelişmekte olan ülkelerde, sadece 0,3 milyonu gelişmiş ülkelerde meydana gelmektedir.

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı’nın 2005 yılı verilerine göre serviks kanseri her 100 000 kadından 5,31’inde görülmektedir. Aynı verilerde 2004 yılında 266 vakada, 2005 yılında 277 vakada ve 2006 yılında 301 vakada serviks kanseri görüldüğü belirtilmiştir. Mevcut veriler, cinsel yönden aktif kadınların %70-80’inin yaşamları boyunca en az bir kez HPV ile enfekte olduğunu göstermektedir.

SERVİKS KANSERİ RİSK FAKTÖRLERİ
Serviks kanserlerinde erken dönemde  belirtiler genellikle asemptomatiktir.

*İnatçı kötü kokulu akıntı
*Koitus/ muayenede dokunmayla pembe sulu kanama
*Düzensiz kanamalar

Geç dönemde ise;
*Disparoni(cinsel ilişki sırasında ağrı)
*Mesane ve rektuma baskı
*Rektal kanama
*Siyatik sinire bası sonucu bacak ve kasık ağrısı
*Fistüller görülebilir.

Yaygın servikal kanserden koruma programları primer koruma (aşılama) ve sekonder koruma (tarama) programları şeklinde olmalıdır.

SERVİKS KANSERİNDE PAP SMEAR TESTİNİN ÖNEMİ
The American College of Obstetricians and Gynecologist (ACOG), seviks kanseri tarama tavsiyesi;

*Tarama testine 21 yaşında yada ilk cinsel ilişkiden sonra  3 yıl içinde başlanmalı her yıl yenilenmeli,
*30 yaş üzerinde ve daha önceki taraması normal olanlarda  üç yılda bir,
*Amerika gibi gelişmiş ülkelerde kadınların %85’i yaşamları boyunca en az bir kez pap smear yaptırmış iken az gelişmiş ülkelerde bu oran sadece %5’dir.
*Ülkemizde ulusal bir tarama programı oluşturulması amacıyla 2007 Mayıs ayında Sağlık Bakanlığı tarafından “Serviks Kanseri Tarama Standartları Genelgesi” ve “Serviks Kanseri Taraması Ulusal Standartları” yayınlanmıştır.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın servikal kanser taraması için önerdiği pap smear sıklığı ;
*Hedef 30-40 yaş grubundaki tüm kadınların en az 1 kez smear aldırması,
*Tekrarlama sıklığı 5 yıldır.
*Son iki testi negatif çıkan ve 65 yaş üzeri kadınlar için tarama kesilir.(T.C. Sağlık Bakanlığı. Serviks Kanseri taraması Ulusal Standartları, 2007. htpp://www.saglik.gov.tr Erişim:2011)

PAP SMEAR
Endoservikal kanal dış kısmı, eksternal os ve posterior forniksten alınan sürüntü örneğinin bir lam üzerine  yayılarak sitolojik yönden  değerlendirilmesini amaçlayan bir laboratuvar yöntemidir.

PAP-SMEARIN ÖNEMİ
*Bu test erken aşamadaki hücresel değişiklikleri tespit  ederek henüz lezyon kansere dönüşmeden hastalığın erken teşhisini sağlayan bir yöntemdir.
*Pap test ile serviks kanserinden ölümler yaklaşık %90 oranında düşmektedir.
*Tek bir PAP test preinvaziv lezyonları %50 doğrulukla tespit edebilmektedir.
*Arka arkaya üç defa yapılan PAP testle bu oran %90’a çıkmaktadır.

HPV AŞISI (HUMAN PAPİLLOMA VİRÜS AŞISI)
*2006 yılında onaylanmış ve kullanıma sunulmuştur.
*HPV enfeksiyonlarını %65–76 oranında önlediği kanıtlanmıştır.
*HPV tip 16 ve 18 tarafından meydana getirilen prekanseröz servikal lezyonların önlenmesinde %100 başarılıdır.

İki tür HPV aşısı bulunmaktadır.
*Gardasil(Kuadrivalan)
Yüksek riskli HPV 16 ve 18, Düşük riskli HPV 6 ve 11(genital siğil) ve 0,2 ve 6. aylarda 3 doz yapılır.
*Cervarix(Bivalan)
Yüksek riskli HPV 16 ve 18 ve 0,1 ve 6. aylarda 3 doz yapılır.

Yakın zamanda 9-26 yaş grubundaki erkeklere de yapılmaya başlanmış ve 2011 yılında anal kanser de koruyucu etkisi onaylanmıştır.
ABD’de erkeklerde kullanım için henüz lisanslı değil.Avustralya’da 9-15 yaş arası erkeklerde kullanım için lisans verilmiş (ancak ücreti devletçe karşılanmıyor)
Servikal kanserlerin önlenebilmesi için, HPV aşılamasının 20 yaşından önce uygulanması önerilmektedir.

HPV Aşısının Yan Etkileri Nelerdir?
HPV aşısı genellikle kolay tolere edilir. HPV’nin yan etkileri hafiftir ve çoğunlukla aşı yapılan bölgenin ağrıması, şişmesi ve kızarması şeklinde gelişir. Ciddi yan etkileri son derece  ender görülmüştür.
Sonuç olarak;
Jinekolojik kanserler;önemli mortalite ve morbiditiye sebep olan, özelde kadının, genelde ailenin ve toplumun sağlığını etkileyen bir sağlık sorunudur.Serviks kanseri risk faktörlerinin saptanması,bireylere ve ailelere eğitim ve danışmanlık yapılmasında,dolayısıyla olumlu sağlık davranışlarının toplumda pekişmesinde eğitimli ebe ve hemşirelere önemli görevler düşmektedi.

FARKINDAYIZ KANSERİ YENECEĞİZ...

Öğr.Gör.Dr.Sevil ŞAHİN [ssahin@sakarya.edu.tr]



Bu haber 2197 kez okunmuştur.
  Yükleniyor...